وسواس ها معمولا هیچ دلیل ریشه ای ندارند و نمی توان دلیل ثابت و مشخصی را برای آنها بیان کرد. اما به احتمال زیاد وسواس ها به دلیل ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی هستند. از مهم ترین دلایل و علت های وسواس فکری می توان به موارد زیر اشاره کرد.
طبق مطالعات انجام شده، حدود 45 تا 65 درصد از علل وسواس فکری- عملی را می توان به عوامل ژنتیکی نسبت داد. اگر در خانواده خود افرادی را دارید که از وسواس رنج می برند، مانند پدر، مادر و یا خواهر و برادر، احتمال اینکه شما نیز دچار این مشکل شوید، وجود دارد.
تجربه آسیب هایی در دوران کودکی و یا به طور کلی تر در گذشته فرد می تواند باعث ایجاد وسواس در او شود. سوء استفاده جنسی، خیانت، شکست عشقی و یا تجربه های تلخ در گذشته و … یک عامل مهم برای وسواس به شمار می روند. علاوه بر این، اغلب افرادی که مبتلا به وسواس فکری هستند، از اختلال استرس پس از سانحه نیز رنج می برند.
بین داشتن والدینی که بیش از اندازه محافظه کار هستند، شخصیت محافظت کننده بیش از حد دارند، و ایجاد وسواس رابطه مستقیمی وجود دارد. والدینی که دائم مضطرب هستند و یا ترس از آسیب رسیدن به فرزند خود را دارند، باعث می شوند فرزندانشان انسان های به شدت وسواسی شوند. محیط خانواده و نحوه تربیت فرزندان تاثیر بسزایی در ایجاد وسواس دارد. مثلا اگر شما در خانواده ای تربیت شده باشید که دائم نسبت به تمیزی لباس ها و وسایل شما حساس بوده اند و شما مجبور بودید دائم به حمام بروید حتی وقتی تمیز بودید، احتمال ابتلا شما به وسواس آلودگی به شدت بالا است.
طبق تحقیقات مشاوران مرکز مشاوره آویژه، رویدادهای استرس زا در زندگی، به ویژه در دوران کودکی، نقش بسزایی در ایجاد وسواس دارند.
مطالعات انجام شده برروی مغز افرادی که از وسواس رنج می برند، نشان داده است که این افراد بیش فعالی را در مناطقی از مغز که در کنترل تکانه، تنظیم هیجانی و تصمیم گیری دخالت دارند، همراه دارند.
تحقیقات نشان داده است که حدود 69 درصد از افراد مبتلا به وسواس، از یک یا چند بیماری دیگر نیز رنج میبرند. برخی از مهم ترین این بیماری ها عبارتند از: اختلال اضطراب فراگیر، اختلال افسردگی اساسی و یا اختلالات تیک مانند سندروم تورت.
تاثیر وسواس در زندگی مشترک به شدت زیاد است. افراد درگیر با این بیماری و یا اطرافیان آنها احساس می کنند نمی توانند این نوع بیماری را کنترل و یا مدیریت کنند. در صورتیکه این گونه نیست. راه های زیادی برای کنترل و مدیریت وسواس وجود دارد. در این قسمت چند راه ساده برای مقابله با افکار وسواسی و وسواس فکری گفته شده است.
داشتن شوهر وسواسی می تواند به مرور یک مرد بد اخلاق و عصبی را همراه با خود داشته باشد. اگر همسر شما نیز علاوه بر اینکه وسواس دارد به شدت بد اخلاق و عصبی است. توصیه می کنم خواندن مقاله نحوه رفتار با مردان بد اخلاق را فراموش نکنید.
اگر شما همسر وسواسی خود را حمایت کنید و به او کمک کنید تا افکار وسواسی خود را کنار بگذارد، او احساس تنهایی نمی کند و احتیاج نیست به تنهایی به این مشکل روبه رو شود. اگر همسر شما از وسواس افکار مزاحم و یا وسواس فکری خیانت رنج می برد، هرگز او را تنها نگذارید. با او صحبت کنید و راه هایی برای مقابله با این افکار و حمایت از همسر خود پیدا کنید. افکار مزاحم وقتی که فرد تنها باشد بیشتر به سراغش خواهند آمد. پس هرگز همسر خود را به مدت طولانی تنها نگذارید.
اگر شوهر وسواسی شما هنگام مواجه با وسواس خود، برای کاهش اضطراب و استرس از مصرف مواد مخدر و یا سیگار کشیدن کمک می گیرید، به شدت اشتباه است. به او کمک کنید تا این عادت بد خود را ترک کند. بسیاری ازافراد مبتلا به وسواس، دارای اختلال مصرف مواد نیز هستند. مصرف بیش از حد الکل علائم وسواس فکری را افزایش می دهد. مصرف مواد باعث ایجاد توهم و افزایش افکار مزاحم در فرد می شود. همچنین ترس از آسیب پذیری را در فرد تقویت می کند.
یکی از مهم ترین فاکتورهایی که باعث ایجاد افکار مزاحم در افراد می شود بی خوابی است. بی خوابی می تواند وسواس رابطه ای و ترس از خیانت را نیز تشدید کند. به همسر خود کمک کنید تا ساعت های خواب منظم و مشخصی را داشته باشد. او برای بهبود کیفیت خواب خود باید عادات خواب سالم مانند رفتن به رختخواب در ساعت مشخص و یا خاموش کردن تلفن همراه خود یک ساعت قبل از خواب را در برنامه های خود قرار دهد.
فعال ماندن و داشتن فعالیت های ورزشی به همسرتان کمک می کند تا انرژی اضافی خود را بسوزاند و از وسواس های خود دور بماند. اگر همسرتان از وسواس نجاست و آلودگی رنج می برد سعی کنید او را در محیط های ورزشی قرار دهید. این کار باعث می شود که او تمام انرژی خود را صرف ورزش کردن کند و دیگر برای تمیز کاری های اضافی و شست و شوها زمان و انرژی نداشته باشد. تحقیقات نشان می دهد که داشتن فعالیت بالا می تواند شدت علائم وسواس فکری را کاهش دهد.
اگر همسرتان بتواند تمرکز بالایی برروی حواس و افکار خود داشته باشد، می تواند وسواس خود را کنترل و مدیریت کند. ذهن آگاهی و تکنیک های ذهی مانند یوگا و مدیتیشن می تواند به همسر شما کمک کند تا ثابت قدم بوده و افکار خود را کنترل کند. تمرین تمرکز حواس برای افرادی که از وسواس آسیب، افکار مزاحم و وسواس فکری نجاست رنج می برند به شدت مسمر ثمر خواهد بود.
استرس داشتن می تواند افکار و رفتارهای وسواسی را تحریک کرده و یا آنها را بدتر کند. اگر همسرتان از وسواس کمال گرایی و یا وسواس آسیب رنج می برد به او کمک کنید تا استرس خود را کاهش دهد. افرادی که از وسواس کمال گرا یا آسیب رنج می برند همراه با وسواس خود میزان به شدت بالایی استرس را تحمل می کنند. استرس از انجام کارهای اشتباه و یا استرس از آسیب رسیدن به کسی می تواند باعث افزایش وسواس آنها شود. پس همسرتان باید به دنبال راهکارهایی برای مدیریت استرس خود باشد. سعی کنید استرس خود را بهینه کنید و در مواقع استرس زا آرامش خود را حفظ کنید.